Συνεπιμέλεια και άσκηση γονικής μέριμνας τέκνων που γεννήθηκαν χωρίς γάμο των γονέων τους Νέος νόμος 4800/2021

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Συνεπιμέλεια και το νέο άρθρο 1515 του Αστικού Κώδικα για τα  τέκνα χωρίς γάμο των γονέων τους ή αναλογικά χωρίς σύμφωνο συμβίωσης προβλέπει ότι η γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου που γεννήθηκε και παραμένει χωρίς γάμο των γονέων του (ή σύμφωνο συμβίωσης) ανήκει στη μητέρα του.

Συνεπιμέλεια και αναγνώριση : Όταν το τέκνο αναγνωρίζεται εκούσια ή δικαστικά με αγωγή που άσκησε ο πατέρας, αποκτά γονική μέριμνα και ο πατέρας, την οποία ασκεί από κοινού με τη μητέρα. Αν οι γονείς δεν ζουν μαζί, εφαρμόζονται αναλόγως τα άρθρα 1513 και 1514 του ΑΚ.

Σε περίπτωση όμως δικαστικής αναγνώρισης, στην οποία αντιδίκησε ο πατέρας, αυτός δεν ασκεί γονική μέριμνα ούτε αναπληρώνει τη μητέρα στην άσκησή της, εκτός αν υπάρχει συμφωνία των γονέων.

Το δικαστήριο μπορεί, και στην περίπτωση δικαστικής αναγνώρισης πατρότητας στην οποία αντιδίκησε ο πατέρας, αν το επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου, να αποφασίσει διαφορετικά, μετά από αίτηση του πατέρα.

Ο νόμος 4800/2021 θεσμοθετεί στο νέο άρθρο 1512 του ΑΚ την υποχρέωση των γονέων κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας να καταβάλλουν προσπάθεια για την εξεύρεση κοινά αποδεκτών λύσεων. Εννοείται ότι εάν υπάρξει αποτυχία οι γονείς να ανταποκριθούν σε αυτή τους την υποχρέωση ή αν παρότι κατέβαλαν ειλικρινείς προσπάθειες, διαφωνούν, αποφασίζει το δικαστήριο.

Κατά δε το άρθρο 1511 του νέου ΑΚ κάθε απόφαση των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας πρέπει να αποβλέπει στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου.

ο νέο άρθρο 1510 ΑΚ ρυθμίζει την γονική μέριμνα ως ταυτόχρονα καθήκον και δικαίωμα των γονέων οι οποίοι την ασκούν από κοινού και εξίσου.

 

Η γονική μέριμνα, κατά το νόμο, περιλαμβάνει την επιμέλεια του ανήλικου, τη διοίκηση της περιουσίας του και την εκπροσώπηση του σε κάθε δικαιοπραξία ή δίκη που το αφορά.

Κατά την ανατροφή του τέκνου οι γονείς είναι υποχρεωμένοι να το ενισχύουν χωρίς διάκριση φύλου για να αναπτύσσει υπεύθυνα και με κοινωνική συνείδηση την προσωπικότητά του.

Η λήψη σωφρονιστικών μέτρων επιτρέπεται μόνο εφόσον αυτά είναι παιδαγωγικώς αναγκαία και δεν θίγουν την αξιοπρέπεια του τέκνου.

Κατά τη μόρφωση και την επαγγελματική εκπαίδευση του τέκνου οι γονείς λαμβάνουν υπόψη τις ικανότητες και τις προσωπικές του κλίσεις. Γι’ αυτόν τον σκοπό οφείλουν να συνεργάζονται με το σχολείο και αν υπάρχει ανάγκη, να ζητούν τη συνδρομή αρμοδίων κρατικών υπηρεσιών ή δημοσίων οργανισμών.

Κάθε γονέας υποχρεούται να διαφυλάσσει και να ενισχύει τη σχέση του τέκνου με τον άλλο γονέα, τους αδελφούς του, καθώς και με την οικογένεια του άλλου γονέα, ιδίως όταν οι γονείς δεν ζουν μαζί ή ο άλλος γονέας έχει αποβιώσει.

 

 

Στις περιπτώσεις τώρα διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή λύσης ή ακύρωσης του συμφώνου συμβίωσης ή διακοπής της συμβίωσης των συζύγων ή των μερών του συμφώνου συμβίωσης οι γονείς εξακολουθούν να ασκούν από κοινού και εξίσου τη γονική μέριμνα. Βέβαια ο γονέας με τον οποίο διαμένει εν τοις πράγμασι (de facto) το τέκνο, επιχειρεί τις πράξεις που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 1516, κατόπιν προηγούμενης ενημέρωσης του άλλου γονέα. Δηλαδή της συνήθεις πράξεις επιμέλειας του προσώπου του τέκνου ή για την τρέχουσα διαχείριση της περιουσίας του ή για πράξεις που έχουν επείγοντα χαρακτήρα αυτές δύναται να τελεστούν από τον έναν γονέα.

Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου που αποτελεί έννοια είδους σε σχέση με την ευρύτερη έννοια γένους της γονικής μέριμνας (αναφέρεται δηλαδή σε συγκεκριμένα μόνον στοιχεία της γονικής μέριμνας), περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή, την επίβλεψη, τη μόρφωση και την εκπαίδευσή του, καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του, εκτός εάν αυτός επιδρά ουσιωδώς στο δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με τον οποίον δεν διαμένει το τέκνο, οπότε και απαιτείται προηγούμενη έγγραφη συμφωνία των γονέων ή προηγούμενη δικαστική απόφαση που εκδίδεται μετά από αίτηση ενός από τους γονείς (άρθρου 1519 ΑΚ – περιορισμοί της επιμέλειας εάν ασκείται από τον έναν γονέα).

Ο νέος νόμος επίσης, σε σημαντικά ζητήματα επιμέλειας τέκνου, ακόμη και στην περίπτωση που η επιμέλεια ασκείται από τον έναν γονέα ή έχει γίνει κατανομή της μεταξύ των γονέων, όπως οι αποφάσεις για την ονοματοδοσία του τέκνου, για το θρήσκευμα, για ζητήματα της υγείας του, εκτός από τα επείγοντα και τα εντελώς τρέχοντα θέματα όπως αναφέραμε ανωτέρω, για ζητήματα εκπαίδευσης που επιδρούν αποφασιστικά στο μέλλον του, καθώς και για τη μεταβολή του τόπου διαμονής του τέκνου όταν αυτή η αλλαγή επιδρά ουσιωδώς στο δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, όπως αναφέραμε ήδη ανωτέρω, αξιώνει να λαμβάνονται από τους δύο γονείς από κοινού ή αλλιώς, εάν δεν υπάρχει συμφωνία, δικαστικά.

Τέλος πρέπει να αναφερθεί ότι ο γονέας στον οποίο δεν έχει ανατεθεί η άσκηση της επιμέλειας έχει το αυτοτελές δικαίωμα να ζητά από τον άλλο πληροφορίες για το πρόσωπο και την περιουσία του τέκνου.

Κατά τα ανωτέρω λοιπόν, ο όρος της «συνεπιμέλειας», ο οποίος δεν αναφέρεται στον νέο νόμο, θα πρέπει να εκτιμηθεί και ερμηνευτεί, επί την βάση των ανωτέρω, ως «από κοινού επιμέλεια» ή «από κοινού και εξίσου γονική μέριμνα».

Με τον νέο νόμο 4800/2021 οι σύζυγοι μπορούν, με έγγραφη συμφωνία ή κοινή ψηφιακή δήλωση τους, να λύσουν τον μεταξύ τους γάμο. Η έγγραφη αυτή συμφωνία υποβάλλεται από τους συζύγους με την παρουσία ή με ψηφιακή σύμπραξη πληρεξούσιου δικηγόρου αντίστοιχα για καθέναν από αυτούς. Η συμφωνία υπογράφεται από τους συζύγους και από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους ή μόνο από τους τελευταίους, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Προσοχή χρειάζεται στο ότι η πληρεξουσιότητα πρέπει να έχει δοθεί μέσα στον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας.

Αν υπάρχουν ανήλικα τέκνα, για να λυθεί ο γάμος, πρέπει απαραίτητα η έγγραφη συμφωνία ή η κοινή ψηφιακή δήλωση να ρυθμίζει την κατανομή της γονικής μέριμνας και ιδίως την επιμέλεια των τέκνων, τον τόπο διαμονής τους, τον γονέα με τον οποίο διαμένουν, την επικοινωνία τους με τον άλλο γονέα και τα της διατροφή τους. Η έγγραφη αυτή συμφωνία ή η κοινή ψηφιακή δήλωση ισχύει για τουλάχιστον δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαίως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή της.

Η έγγραφη συμφωνία για τη λύση του γάμου, καθώς και κάθε χωριστή συμφωνία για την κατανομή της γονικής μέριμνας, την επιμέλεια, τον τόπο διαμονής, την επικοινωνία και τη διατροφή των ανηλίκων τέκνων, υποβάλλονται από τους πληρεξουσίους δικηγόρους του κάθε συζύγου μαζί με τα ειδικά πληρεξούσια σε συμβολαιογράφο που καταρτίζει συμβολαιογραφική πράξη τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες μετά από την έγγραφη συμφωνία των συζύγων ή την κοινή ψηφιακή δήλωση. Η ημερομηνία της έγγραφης συμφωνίας των συζύγων αποδεικνύεται με βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής αυτών ή από την ημερομηνία της κοινής ψηφιακής δήλωσης.

Στην συμβολαιογραφική αυτή πράξη ο συμβολαιογράφος βεβαιώνει τη λύση του γάμουεπικυρώνει τις συμφωνίες των συζύγων και τις ενσωματώνει σε αυτή. Τη συμβολαιογραφική πράξη υπογράφουν ή εγκρίνουν με ηλεκτρονικά μέσα οι σύζυγοι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους ή μόνο οι τελευταίοι, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η βεβαιωτική αυτή συμβολαιογραφική πράξη αποτελεί εκτελεστό τίτλο για τα ζητήματα της επιμέλειας της επικοινωνίας και της διατροφής των ανηλίκων. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι εφαρμόζεται αναγκαστικά ακριβώς όπως εάν υπήρχε δικαστική απόφαση !

Μία σημαντική ιδιαιτερότητα του νέου νόμου είναι ότι παρέχει την δυνατότητα στου γονείς πρώην συζύγους μετά τη λήξη ισχύος της επικυρωμένης συμφωνίας, να ρυθμίσουν την επιμέλεια, την επικοινωνία και τη διατροφή των τέκνων τους για περαιτέρω χρονικό διάστημα με νέα συμφωνία και με την ίδια διαδικασία, δηλαδή με εκτελεστή βεβαιωτική συμβολαιογραφική πράξη, οπότε και οι σύζυγοι γονείς, εφόσον συμφωνούν, μπορούν να αποφύγουν χρονοβόρες και κοστοβόρες δικαστικές διαδικασίες.

Η λύση του γάμου, πρακτικά, επέρχεται με το πέρας της παραπάνω διαδικασίας με την κατάθεση αντιγράφου της συμβολαιογραφικής πράξης στο ληξιαρχείο όπου έχει κατατεθεί η σύσταση του γάμου. Πρακτικά δηλαδή, μπορεί να επέλθει λύση του γάμου και ρύθμιση όλων των εκκρεμοτήτων που φέρει ένα διαζύγιοσε μόλις 11 ημέρες από την συνομολόγηση και κατάθεση του ιδιωτικού συμφωνητικού συναινετικής λύσης του γάμου.

 

Κατά το νέο άρθρο 1511 ΑΚ  και το δικαστήριο επίσης, με την απόφαση του, όπως οι γονείς κατά τη λήψη των σχετικών με την γονική μέριμνα του τέκνου τους αποφάσεις τους πρέπει να αποσκοπεί στο βέλτιστο συμφέρον του τέκνου.

Το   βέλτιστο συμφέρον του τέκνου, κατά τον νέο νόμο, εξυπηρετείται ιδίως από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή και φροντίδα του και από την αποτροπή διάρρηξης των σχέσεών του με καθένα από αυτούς.

Η απόφαση του δικαστηρίου συνεκτιμά παραμέτρους, όπως την ικανότητα και πρόθεση καθενός εκ των γονέων να σεβαστεί τα δικαιώματα του άλλου, τη συμπεριφορά κάθε γονέα κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα και τη συμμόρφωσή του με τις νόμιμες υποχρεώσεις του, δικαστικές αποφάσεις, εισαγγελικές διατάξεις και προηγούμενες συμφωνίες που είχε συνάψει με τον άλλο γονέα και αφορούν το τέκνο.

Η απόφαση του δικαστηρίου πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις μεταξύ τους και ιδίως εξαιτίας του φύλου, του σεξουαλικού προσανατολισμού, της φυλής, της γλώσσας, της θρησκείας, των πολιτικών ή όποιων άλλων πεποιθήσεων, της ιθαγένειας, της εθνικής ή κοινωνικής προέλευσης ή της περιουσίας.

Επίσης ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του, πριν από κάθε απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα και τα συμφέροντά του.

Κατά παρέκκλιση της από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας οι γονείς μπορούν με έγγραφο βεβαίας χρονολογίας να ρυθμίζουν διαφορετικά την κατανομή της, ιδίως να αναθέτουν την άσκησή της στον έναν από αυτούς, και να καθορίζουν τον τόπο κατοικίας του τέκνου τους, τον γονέα με τον οποίο θα διαμένει, καθώς και τον τρόπο επικοινωνίας του με τον άλλο γονέα. Το ανωτέρω έγγραφο ισχύει τουλάχιστον για δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαίως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή του.

Επίσης εάν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας, εξαιτίας διαφωνίας των γονέων ή αν ο ένας γονέας αδιαφορεί ή δεν συμπράττει σε αυτήν ή δεν τηρεί την τυχόν υπάρχουσα συμφωνία για την άσκηση ή τον τρόπο άσκησης της γονικής μέριμνας ή αν η συμφωνία αυτή είναι αντίθετη προς το συμφέρον του τέκνου ή αν η γονική μέριμνα ασκείται αντίθετα προς το συμφέρον του τέκνου, καθένας από τους γονείς προσφεύγει σε διαμεσολάβηση, εξαιρουμένων των περιπτώσεων ενδοοικογενειακής βίας, όπως ο νόμος ορίζει. Αν διαφωνούν οι γονείς και εδώ αρμόδιο να  αποφασίσει το δικαστήριο.

Το δικαστήριο μπορεί ανάλογα με την περίπτωση είτε να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων, να εξειδικεύσει τον τρόπο άσκησής της στα κατ’ ιδίαν θέματα είτε ακόμη και να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας στον ένα γονέα ή σε πολύ ακραίες περιπτώσεις σε τρίτο.

Το δικαστήριο μπορεί επίσης να διατάξει πραγματογνωμοσύνη ή τη λήψη οποιουδήποτε άλλου πρόσφορου μέτρου, ή την υπαγωγή σε διαμεσολάβηση ή την επανάληψη διακοπείσας διαμεσολάβησης, ορίζοντας συγχρόνως τον διαμεσολαβητή.

Για τη λήψη της απόφασής του το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τους έως τότε δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και τους αδελφούς του, καθώς και τις τυχόν συμφωνίες που έκαναν οι γονείς του τέκνου για την άσκηση της γονικής μέριμνας.

 

Ερώτηση 5: Τι προβλέπει ο νέος νόμος για το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο;

 

Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση της, κατά το δυνατό, ευρύτερης επικοινωνίας με αυτό, στην οποία περιλαμβάνονται τόσο η φυσική παρουσία και επαφή του με το τέκνο, όσο και η διαμονή του τέκνου στην οικία του. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο οφείλει να διευκολύνει και να προωθεί την επικοινωνία του τέκνου με τον άλλο γονέα σε τακτή χρονική βάση. Ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με φυσική παρουσία με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει, τεκμαίρεται στο ένα τρίτο (1/3) του συνολικού χρόνου, εκτός αν ο γονέας αυτός ζητά μικρότερο χρόνο επικοινωνίας, ή επιβάλλεται να καθορισθεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος επικοινωνίας για λόγους που αφορούν στις συνθήκες διαβίωσης ή στο συμφέρον του τέκνου, εφόσον, σε κάθε περίπτωση, δεν διαταράσσεται η καθημερινότητα του τέκνου. Αποκλεισμός ή περιορισμός της επικοινωνίας είναι δυνατός μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, ιδίως όταν ο γονέας με τον οποίον δεν διαμένει το τέκνο, κριθεί ακατάλληλος να ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας. Για τη διαπίστωση της ακαταλληλότητας του γονέα το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέσο, ιδίως την εκπόνηση εμπεριστατωμένης έκθεσης κοινωνικών λειτουργών ή ψυχιάτρων ή ψυχολόγων.

Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τους ανώτερους ανιόντες και τους αδελφούς του, εκτός αν συντρέχει σπουδαίος λόγος. Επίσης οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τρίτους που έχουν αναπτύξει μαζί του κοινωνικοσυναισθηματική σχέση οικογενειακής φύσης, εφόσον με την επικοινωνία εξυπηρετείται το συμφέρον του τέκνου.

Τα σχετικά με την επικοινωνία ζητήματα καθορίζονται ειδικότερα είτε με έγγραφη συμφωνία των γονέων είτε από το δικαστήριο. Όταν συντρέχει περίπτωση κακής ή καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας, ο άλλος γονέας ή κάθε ένας από τους γονείς, αν πρόκειται για επικοινωνία με τρίτο, μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο τη μεταρρύθμιση της επικοινωνίας.

Ο νόμος 4800/2021 δεν αναφέρεται στο ζήτημα της διατροφής ανηλίκου τέκνου για την οποία παραμένουν σε ισχύ τα προηγούμενα άρθρα και ρυθμίσεις του Αστικού Κώδικα ήτοι άρθρο 1485 ΑΚ κε. Το άρθρο 1585 ΑΚ θεσπίζει καταρχήν αμοιβαία υποχρέωση διατροφής μεταξύ ανιόντων και κατιόντων κατά τους όρους των επόμενων άρθρων του ΑΚ. Ετσι, δικαίωμα διατροφής έχει μόνο όποιος δεν μπορεί να διατρέφει τον εαυτό του από την περιουσία του ή από εργασία κατάλληλη για την ηλικία του, την κατάσταση της υγείας του και τις λοιπές βιοτικές του συνθήκες ενόψει και των τυχόν αναγκών της εκπαίδευσής του. Το ανήλικο τέκνο όμως, και αν ακόμη έχει περιουσία, έχει δικαίωμα διατροφής από τους γονείς του, εφόσον τα εισοδήματα της περιουσίας του ή το προϊόν της εργασίας του δεν αρκούν για τη διατροφή του (1486 ΑΚ). Υποχρέωση διατροφής τέκνου από τον γονέα του υπάρχει ακόμη και στην περίπτωση κατά την οποία ο γονέας, ενόψει και των λοιπών υποχρεώσεων του, δεν είναι σε θέση να τη δώσει χωρίς να διακινδυνεύσει η δική του διατροφή, εκτός αν αυτό μπορεί να στραφεί εναντίον άλλου υπόχρεου ή αν μπορεί να διατραφεί από την περιουσία του (1487 ΑΚ). Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το τέκνο τους από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του (1489 ΑΚ). Το μέτρο διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του (ανάλογη διατροφή). Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση του δικαιούχου και επί πλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευσή του (1493 ΑΚ). Η διατροφή προκαταβάλλεται σε χρήμα κάθε μήνα. Αν συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι, το δικαστήριο μπορεί να επιτρέψει στον υπόχρεο την καταβολή με άλλον τρόπο (1496 ΑΚ).

Κατά την νομολογία η οποία έχει δημιουργήσει σε βάθος χρόνου τα κριτήρια της διατροφής ανηλίκου τέκνου από τον γονέα του ενδεικτικά αναφέρουμε τις σκέψεις της απόφασης του Αρείου Πάγου με αριθμό 7433/11: « …. Από τις διατάξεις των άρθρων 1485,1486,1489 και 1493 του ΑΚ προκύπτει, ότι οι γονείς, είτε υπάρχει μεταξύ τους γάμος και συμβιώνουν, είτε έχει διακοπεί η συμβίωση τους, είτε έχει εκδοθεί διαζύγιο, έχουν κοινή και ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους, ακόμα και αν τούτο έχει περιουσία, εφόσον όμως τα εισοδήματα από αυτήν, ή το προϊόν της εργασίας του, ή άλλα τυχόν εισοδήματα του δεν αρκούν για τη διατροφή του. Εξάλλου, εν όψει των διατάξεων των άρθρων 1475, 1476, 1479 και 1484 του ΑΚ, αντίστοιχη κοινή υποχρέωση διατροφής του χωρίς γάμο γεννηθέντος τέκνου τους έχουν, υπό τους αυτούς όρους, η μητέρα του και ο εκουσίως ή δικαστικώς αναγνωρισθείς ως φυσικός του πατέρας (ΑΠ 837/2009 ΝΟΜΟΣ). Σε όλες τις ως άνω περιπτώσεις το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του τέκνου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση του έξοδα και επιπλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευση του (ΑΠ 416/2007 ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 1681/2005 ΕλλΔνη 2006,461), προκαταβάλλεται δε σε χρήμα κάθε μήνα, εκτός αν συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι να καταβληθεί με άλλο τρόπο (ΕφΛαρ 946/2005 ΤΝΠ ΔΣΑ, Εφθεσ 2518/1995 ό.π., ΕφΑΘ 2176/1989 ΕλλΔνη 33,179) .

Ως συνθήκες ζωής νοούνται οι συγκεκριμένοι όροι διαβίωσης, που ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία, τον τόπο κατοικίας, την ανάγκη εκπαίδευσης και την κατάσταση της υγείας του δικαιούχου, σε συνδυασμό με την περιουσιακή κατάσταση του υπόχρεου. Για να καθοριστεί το ποσό της δικαιούμενης διατροφής αξιολογούνται κατ` αρχήν τα εισοδήματα των γονέων από οποιαδήποτε πηγή και στη συνέχεια προσδιορίζονται οι ανάγκες του τέκνου, καθοριστικό δε στοιχείο είναι οι συνθήκες της ζωής του, δηλαδή οι όροι διαβιώσεως του, χωρίς όμως να ικανοποιούνται οι παράλογες αξιώσεις. Εκείνος από τους γονείς που έχει την επιμέλεια του ανηλίκου μπορεί να συνυπολογίσει οτιδήποτε συνδέεται με την πραγματική διάθεση χρημάτων για τις ανάγκες του τέκνου, καθώς και την προσφορά προσωπικών υπηρεσιών για την περιποίηση και φροντίδα του, οι οποίες είναι αποτιμητές σε χρήμα και άλλες παροχές σε είδος, που συνδέονται με τη συνοίκηση, η αποτίμηση των οποίων μπορεί να συνυπολογισθεί στην υποχρέωση του για τη διατροφή του τέκνου. …»

Κατά παρέκκλιση της από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας οι γονείς μπορούν με έγγραφο βεβαίας χρονολογίας να ρυθμίζουν διαφορετικά την κατανομή της, ιδίως να αναθέτουν την άσκησή της στον έναν από αυτούς, και να καθορίζουν τον τόπο κατοικίας του τέκνου τους, τον γονέα με τον οποίο θα διαμένει, καθώς και τον τρόπο επικοινωνίας του με τον άλλο γονέα. Το ανωτέρω έγγραφο ισχύει τουλάχιστον για δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαίως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή του.

Επίσης εάν δεν είναι δυνατή η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας, εξαιτίας διαφωνίας των γονέων ή αν ο ένας γονέας αδιαφορεί ή δεν συμπράττει σε αυτήν ή δεν τηρεί την τυχόν υπάρχουσα συμφωνία για την άσκηση ή τον τρόπο άσκησης της γονικής μέριμνας ή αν η συμφωνία αυτή είναι αντίθετη προς το συμφέρον του τέκνου ή αν η γονική μέριμνα ασκείται αντίθετα προς το συμφέρον του τέκνου, καθένας από τους γονείς προσφεύγει σε διαμεσολάβηση, εξαιρουμένων των περιπτώσεων ενδοοικογενειακής βίας, όπως ο νόμος ορίζει. Αν διαφωνούν οι γονείς και εδώ αρμόδιο να  αποφασίσει το δικαστήριο.

Το δικαστήριο μπορεί ανάλογα με την περίπτωση είτε να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας μεταξύ των γονέων, να εξειδικεύσει τον τρόπο άσκησής της στα κατ’ ιδίαν θέματα είτε ακόμη και να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας στον ένα γονέα ή σε πολύ ακραίες περιπτώσεις σε τρίτο.

Το δικαστήριο μπορεί επίσης να διατάξει πραγματογνωμοσύνη ή τη λήψη οποιουδήποτε άλλου πρόσφορου μέτρου, ή την υπαγωγή σε διαμεσολάβηση ή την επανάληψη διακοπείσας διαμεσολάβησης, ορίζοντας συγχρόνως τον διαμεσολαβητή.

Για τη λήψη της απόφασής του το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τους έως τότε δεσμούς του τέκνου με τους γονείς και τους αδελφούς του, καθώς και τις τυχόν συμφωνίες που έκαναν οι γονείς του τέκνου για την άσκηση της γονικής μέριμνας.

Mauris blandit aliquet elit, eget tincidunt nibh pulvinar a. Vestibulum ante ipsum primis in faucibus orci luctus et ultrices posuere cubilia Curae; Donec velit neque, auctor sit amet aliquam vel, ullamcorper sit amet ligula.

Κατά το νέο άρθρο 1532 ΑΚ, αν ο πατέρας ή η μητέρα παραβαίνουν τα καθήκοντα που τους επιβάλλει το λειτούργημά τους για την επιμέλεια του προσώπου του τέκνου ή τη διοίκηση της περιουσίας του ή αν ασκούν το λειτούργημα αυτό καταχρηστικά ή δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε αυτό, το δικαστήριο μπορεί, εφόσον το ζητήσουν ο άλλος γονέας ή οι πλησιέστεροι συγγενείς του τέκνου ή ο εισαγγελέας, να διατάξει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο.

Κατά το νέο νόμο κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστούν ιδίως:

Α)  η υπαίτια μη συμμόρφωση προς αποφάσεις και διατάξεις δικαστικών και εισαγγελικών αρχών που αφορούν το τέκνο ή προς την υπάρχουσα συμφωνία των γονέων για την άσκηση της γονικής μέριμνας,

Β) η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλο γονέα και την οικογένειά του και η με κάθε τρόπο πρόκληση διάρρηξης των σχέσεων του τέκνου με αυτούς,

Γ) η υπαίτια παράβαση των όρων της συμφωνίας των γονέων ή της δικαστικής απόφασης για την επικοινωνία του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει και η με κάθε άλλο τρόπο παρεμπόδιση της επικοινωνίας του τέκνου με τον άλλον γονέα,

Δ)η κακή άσκηση και η υπαίτια παράλειψη της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας από τον δικαιούχο γονέα,

Ε) η αδικαιολόγητη άρνηση του γονέα να καταβάλει τη διατροφή που επιδικάστηκε στο τέκνο από το δικαστήριο ή συμφωνήθηκε μεταξύ των γονέων,

ΣΤ)  η καταδίκη του γονέα, με οριστική δικαστική απόφαση, για ενδοοικογενειακή βία ή για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή για εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής.

Το δικαστήριο, στις παραπάνω περιπτώσεις, μπορεί να αφαιρέσει από τον υπαίτιο γονέα την άσκηση της γονικής μέριμνας ή την επιμέλεια, ολικά ή μερικά και να την αναθέσει αποκλειστικά στον άλλο γονέα, καθώς επίσης να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο προς διασφάλιση του συμφέροντος του τέκνου.

Αν συντρέχουν στο πρόσωπο και των δύο γονέων οι παραπάνω περιπτώσεις κακής άσκησης της γονικής μέριμνας, το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την πραγματική φροντίδα του τέκνου ή ακόμα και την επιμέλειά του ολικά ή μερικά σε τρίτο ή και να διορίσει επίτροπο.

Σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου και επίκειται άμεσος κίνδυνος για τη σωματική ή την ψυχική υγεία του τέκνου, ο εισαγγελέας διατάσσει κάθε πρόσφορο μέτρο για την προστασία του, μέχρι την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου, στο οποίο πρέπει να απευθύνεται εντός ενενήντα (90) ημερών, με δυνατότητα αιτιολογημένης παράτασης της προθεσμίας αυτής κατά ενενήντα (90) επιπλέον ημέρες.

Το νέο άρθρο 1515 του Αστικού Κώδικα για τα  τέκνα χωρίς γάμο των γονέων τους ή αναλογικά χωρίς σύμφωνο συμβίωσης προβλέπει ότι η γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου που γεννήθηκε και παραμένει χωρίς γάμο των γονέων του (ή σύμφωνο συμβίωσης) ανήκει στη μητέρα του.

Όταν το τέκνο αναγνωρίζεται εκούσια ή δικαστικά με αγωγή που άσκησε ο πατέρας, αποκτά γονική μέριμνα και ο πατέρας, την οποία ασκεί από κοινού με τη μητέρα. Αν οι γονείς δεν ζουν μαζί, εφαρμόζονται αναλόγως τα άρθρα 1513 και 1514 του ΑΚ.

Σε περίπτωση όμως δικαστικής αναγνώρισης, στην οποία αντιδίκησε ο πατέρας, αυτός δεν ασκεί γονική μέριμνα ούτε αναπληρώνει τη μητέρα στην άσκησή της, εκτός αν υπάρχει συμφωνία των γονέων.

Το δικαστήριο μπορεί, και στην περίπτωση δικαστικής αναγνώρισης πατρότητας στην οποία αντιδίκησε ο πατέρας, αν το επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου, να αποφασίσει διαφορετικά, μετά από αίτηση του πατέρα.

Οι ρυθμίσεις για γονική μέριμνα επιμέλεια ανηλίκων επικοινωνία γονέα με τέκνο  εφαρμόζονται και στις εκκρεμείς υποθέσεις επί των οποίων δεν έχει εκδοθεί, μέχρι την έναρξη ισχύος του νόμου, ήτοι την 15η Σεπτεμβρίου 2021, αμετάκλητη δικαστική απόφαση. Αμετάκλητη θεωρείται η απόφαση που πλέον δεν υπόκειται σε ένδικα μέσα (έφεση, αναίρεση) και για την οποία δύναται να ληφθεί πιστοποιητικό αμετακλήτου.

Συμφωνίες των γονέων σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, ή την επικοινωνία με το τέκνο που έχουν καταρτιστεί μέχρι την έναρξη ισχύος των Κεφαλαίων Β’ και Γ’ του νόμου επίσης ισχύουν, εκτός αν το δικαστήριο προβεί σε διαφορετική ρύθμιση, ύστερα από αίτηση ενός εκ των γονέων, η οποία υποβάλλεται εντός προθεσμίας δύο (2) ετών από την έναρξη ισχύος του παρόντος.

 Επίσης οι ρυθμίσεις του νέου άρθρου 1515 του Αστικού Κώδικα για τα  τέκνα χωρίς γάμο των γονέων τους εφαρμόζεται και σε τέκνα που αναγνωρίστηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, εκτός αν το δικαστήριο προβεί σε διαφορετική ρύθμιση, ύστερα από αίτηση ενός εκ των γονέων, η οποία υποβάλλεται εντός προθεσμίας δύο (2) ετών από την έναρξη ισχύος του νόμου.

Δείτε επίσης: Σε τι αναφέρεται ο όρος της συνεπιμέλειας του τέκνου, για τον οποίο έχει δημιουργηθεί τόση συζήτηση; ‘

Άρθρο : https://pantislawoffice.eu/7cot Video : https://youtu.be/gONWWnlUdrs

Πως διαμορφώνει ο νέος νόμος οικογενειακού δικαίου 4800/2021 το συναινετικό διαζύγιο;

Άρθρο: https://pantislawoffice.eu/iw83 Video : https://youtu.be/PfzJF2iTocA

Τι συμβαίνει στις περιπτώσεις που εκκρεμούν στα δικαστήρια για θέματα οικογενειακού δικαίου (γονικής μέριμνας, επιμέλειας τέκνου, επικοινωνίας γονέα με τέκνο κλπ) με την εφαρμογή του νέου νόμου;

 

Άρθρο https://pantislawoffice.eu/7cot Video : https://youtu.be/XT1k_5l29RM

3) Ποια κριτήρια θέτει ο νόμος στον δικαστή που ρυθμίζει – κατόπιν διαφωνίας των γονέων – τον τρόπο άσκησης της γονικής μέριμνας; Άρθρο https://pantislawoffice.eu/6t9y Video : https://youtu.be/GLqf8k8MKG0

Επιτρέπεται παρέκκλιση από την γενική διάταξη της από κοινού άσκησης της γονικής μέριμνας; Άρθρο https://pantislawoffice.eu/giu0 Video : https://youtu.be/0kj3UWYS00c

 

Τι προβλέπει ο νέος νόμος για το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο; Άρθρο https://pantislawoffice.eu/c2b8 Video : https://youtu.be/ToTGaYuuZiw

Τι προβλέπεται για την υποχρέωση των γονέων για διατροφή των ανηλίκων τέκνων τους; Άρθρο https://pantislawoffice.eu/9yam Video : https://youtu.be/XFFOLEtm258

 

Επιτρέπεται παρέκκλιση από την γενική διάταξη της από κοινού άσκησης της γονικής μέριμνας; Άρθρο https://pantislawoffice.eu/46aw Video : https://youtu.be/0kj3UWYS00c

 

Ποιες οι συνέπειες της κακής άσκησης της επιμέλειας και της γονικής μέριμνας; Άρθρο https://pantislawoffice.eu/soif] Video : https://youtu.be/StEYEVmOrII Πως ασκείται η γονική μέριμνα και η επιμέλεια τέκνων που γεννήθηκαν χωρίς γάμο των γονέων τους ή χωρίς να έχει συνομολογηθεί σύμφωνό κοινωνικής συμβίωσης; Άρθρο https://pantislawoffice.eu/fq66 Video: https://youtu.be/-HAmT7G8AuM Ποιες οι βασικές υποχρεώσεις των γονέων κατά τον νέο νόμο 4800/2021; Άρθρο : https://pantislawoffice.eu/3w7o Video: https://youtu.be/6W-7UuIEMwE

 

 

 

 

 

 

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι πληροφορίες που παρέχονται εδώ δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να υποκαταστήσουν την αναγκαία νομική εκτίμηση και συμβουλή από δικηγόρο που θα εξετάσει την συγκεκριμένη περίπτωση και τις ιδιαιτερότητες της. Επίσης οι σχετικές πληροφορίες αναφέρονται σε ισχύουσες, κατά το χρόνο σύνταξης τους, ρυθμίσεις, οι οποίες μπορεί να τροποποιηθούν, αποτελούν ερμηνεία του νόμου και δεν έχουν προλάβει να ενσωματώσουν αναγκαίες εξειδικεύσεις όρων και τυχόν διαφορετικές τάσεις και αποφάσεις της νομολογίας’ 

 

 

 

 

Επικοινωνήστε μαζί μας για οποιαδήποτε πληροφορία στα τηλέφωνο : 6972321585 & 2130455530 H κλείστε το επόμενο ραντεβού μαζί μας στο παρακάτω link : https://pantislawoffice.eu/8y6q —————————————————————————— Like us on Facebook: https://pantislawoffice.eu/xzj7 Follow us on Twitter: https://pantislawoffice.eu/incu Follow us on Instagram: https://pantislawoffice.eu/88nt Official Website: https://pantislawoffice.eu/ Subscribe:https://www.youtube.com/channel/UCeEw..

Related Posts

Συνεπιμέλεια και οι συνέπειες της κακής άσκησης της επιμέλειας και της γονικής μέριμνας;

Συνεπιμέλεια και οι συνέπειες της κακής άσκησης της επιμέλειας και της γονικής μέριμνας; Συνεπιμέλεια και οι συνέπειες της κακής άσκησης...

Read more

Συνεπιμέλεια Και Υποχρέωση Των Γονέων Για Διατροφή Των Ανηλίκων Τέκνων Τους Με Τον Νέο Νόμο 4800/2021

Συνεπιμέλεια και υποχρέωση των γονέων για διατροφή των ανηλίκων τέκνων τους με τον νέο νόμο 4800/2021 Συνεπιμέλεια και υποχρέωση των...

Read more

Συνεπιμέλεια Και Το Δικαίωμα Της Προσωπικής Επικοινωνίας Του Γονέα Με Το Τέκνο Με Τον Νέο Νόμο 4800/2021

Συνεπιμέλεια και το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο με τον νέο νόμο 4800/2021 Συνεπιμέλεια και το...

Read more

Συνεπιμέλεια και η αναφορα του όρου της «συνεπιμέλειας» του τέκνου, για τον οποίο έχει δημιουργηθεί τόση συζήτηση;

Συνεπιμέλεια 2021 και κατά πόσο επιτρέπεται η παρέκκλιση από την γενική διάταξη της από κοινού άσκησης της γονικής μέριμνας; Συνεπιμέλεια...

Read more

Related Posts